Sommige mensen krijgen bloemen cadeau. Anderen een fles wijn.
Ik kreeg een Bastognekoekje.
Nou ja, niet een echt Bastognekoekje. Dat zou binnen 30 seconden verdwenen zijn geweest.
Ik kreeg een geschilderd Bastognekoekje.
De afgelopen tijd heb ik besloten om even een tijd niet mee te doen met ons schilderclubje. Niet omdat ik schilderen niet meer leuk vind, maar omdat mijn inspiratie even op vakantie is gegaan. Een soort writersblock, zeg maar, maar dan op doek.
Een van mijn schildermaatjes, Erik, vond dat jammer en verraste me met een klein schilderijtje. Hij weet dat Bastognekoeken mijn grote zwakte zijn. Mijn guilty pleasure.
Ik koop ze ongeveer één keer per jaar.
Dat klinkt heel beheerst en verstandig.
Wat minder beheerst en verstandig is, is dat zo’n pak vervolgens meestal binnen twee dagen verdwenen is.
Daarom staat er nu een “Bastognekoekje” in mijn werkkamer. Een heel realistisch Bastognekoekje.
Zo realistisch dat ik er de eerste keer automatisch even naar keek met de gedachte: “Oh ja, lekker.”
Gelukkig kwam ik snel tot de conclusie dat een geschilderd Bastognekoekje ook lekker onschuldig is.
Maar hoe langer het daar hangt, hoe meer ik ontdek dat er verrassend veel levenslessen in dat koekje verstopt zitten die ook bij Acceptance and Commitment Therapy aan de orde komen.
De eerste is misschien wel de belangrijkste.
Dat koekje lijkt echt.
Maar het is niet echt.
Het is verf op een doek.
Toch reageert mijn brein er soms even op alsof het een echt Bastognekoekje is.
En eigenlijk doen we dat met gedachten ook voortdurend.
We denken: “Ik kan dit niet.”
“Dit gaat vast mis.”
“Ze zullen wel iets van me vinden.”
En voor we het weten behandelen we die gedachte alsof het een feit is.
Of we behandelen een oordeel alsof het een feit is.
Maar een gedachte is niet automatisch de werkelijkheid.
Net zoals een geschilderd Bastognekoekje geen echt koekje is.
Ons hoofd maakt de hele dag plaatjes, voorspellingen, verhalen en conclusies.
Sommige zijn behulpzaam. Anderen wat minder.
Het helpt soms om even te kijken naar wat je hoofd produceert en te denken:
“Interessant verhaal.”
Meer hoeft niet. Je hoeft er niets mee.
Het Bastognekoekje leert me nog iets.
Ik kan ernaar kijken en ineens zin krijgen in een echte Bastognekoek.
Dat verlangen verschijnt vanzelf.
Daar hoef ik niets voor te doen.
Maar ik hoef er ook niets mee te doen.
Dat is een verschil dat we vaak vergeten.
We denken soms dat als we iets voelen, we er ook naar moeten handelen.
Spanning? > Weglopen.
Onzekerheid? > Nog eens controleren.
Verdriet? > Zo snel mogelijk oplossen.
Trek in Bastognekoeken? > Naar de supermarkt.
Maar gevoelens, gedachten en verlangens zijn geen bevelen.
Ze zijn meer als enthousiaste adviseurs die ongevraagd aan tafel komen zitten.
Je mag luisteren.
Je hoeft ze niet altijd gelijk te geven! Jij beslist tenslotte zelf.
En dan is er nog een derde les.
Een echt Bastognekoekje ruikt lekker.
Een echt Bastognekoekje kraakt.
Een echt Bastognekoekje proef je.
Dit schilderijtje doet helemaal niets.
Toch kan ik ernaar kijken en bijna vergeten dat het maar een afbeelding is.
Dat gebeurt in ons leven ook regelmatig.
We zijn zo druk met nadenken over gisteren of piekeren over morgen dat we nauwelijks merken wat er nu gebeurt.
Terwijl het leven zich niet afspeelt in volgende week.
Of in vorige maand.
Of in de eindeloze vergaderingen die ons hoofd organiseert.
Het leven speelt zich af in de koffie die je drinkt.
In de wandeling die je maakt.
In het gesprek dat je voert.
In het zonnetje dat onverwacht doorbreekt.
In het lachen om iets stoms.
En soms zelfs in het kijken naar een geschilderd Bastognekoekje.
Wie had gedacht dat een waardevol klein cadeautje zoveel stof tot nadenken zou geven?
Al moet ik eerlijk zeggen dat er ook een praktisch voordeel aan zit.
Dit Bastognekoekje kan ik gerust dag en nacht in mijn werkkamer laten hangen.
De kans dat het binnen twee dagen op is, is gelukkig nihil.
Met dank aan Erik van Grinsven, de maker van het schilderijtje.
